(ALC-k sortutako 1. profilaren azalpena)

0908: Jende askok deko iritzi hau. Nik normala ikusten dut holako iritzi bat. De hecho, kontrakoa nahiko txarto ikusten dut. Bizi gara gizarte baten ez duguna pentsaten kolektiboan. Bale, zu zara enpresari bat edo udaletxean eitxezu lana, ba igual interesaten jatzu Guggenheim bat itea, zer diru asko da. Baina pentsaten bazu gizarte kolektiboan edo gazteetan, puta mierda bat da! Bai animalientzako, bisofera osuentzako. Ez dakit zer erreserba da...

0904: Animali pila bat dekoguzela hemen onduen eta zaindu inbigula eta zaindu ordez, kontrakoa geuz eiten. Dena kontrakoa. Bakarrik dirua irabazteko eta jende gehiago etortzeko. Eta azkenean dana igoko deu, prezioak eta...

0903: Eta gaztiek hemengo herrietan segitzea bizitzen gero eta gatzagoa egingo deu. Gizarte moduan, ez dabe pentsatzen etorkizunean; guri gauzak ondino gaitzau jarrikozkue. Gazteek etxe bat hartzie hemen, bizitzie hemen gaitzago jarrikozkue.

0903: Azkenien, nik uste dot hori, pertsonak nahi dabezenak hori ein da jendie kanpotarrak, hemen ez dabezenak bizitzen, ze hemen bizitzen bazara, badakizu ze konsekuentzia eukikozuzen bizitzarako eta aitite-amamak dekozuz hemen. Zeba joango naiz beste punta batera, bakarrik hemen ezin dotelako etxe bat erosi, ezin dot gauzak ordaindu...

0912: Turismoa indartzeko aitzakia erabiltzen da, baina eskualde honetan turismoa jadanik badago indartute. Alde batetik, baso margotua, Santimamiñeko kobak, Gaztelugatxe, Urdaibai-Biosfera, Bird Center... Eta turismoa jadanik indartute dagoen sektore bat dela ikusten da hemen, eta horreri garrantzi handiagoa emotea da herri honetako industria eta Gernikako industria eta beste sektore batzuei lepua emotie, eta horrek, nire ustez, beste sektoriek galtzen dauz. Eta ba, hain proiektu handixe da, hain inbertsio handixe da, gure bizitzak aldatuko dabezena, eta horren inguruko informaziorik ez edukitzeak ez du inongo segurtasunik emoten. Perfil honek dinona. Informazio falta horrek segurtasun falta bat dakar. Eta ez da zentzunezkue diru publikoa bideratzea interes pribatuetarako.

0904: Eta informazioa kanpotik etortze jatzuna, honen pentsamenduen kontra dagoen jendeak erabiltzen duena: "Bai, lana egongo da". Zelako lana, zelako baldintzatan, zenbaterako lana?

0903: Eta ez dabe entzuten jendie hemen bizi dana.

0904: Azkenien, uste dot hemengo jentiek boto gehixau euki biharko zabela, diru pila dekon pertsona baten... Hemen bizitze naz. Ze ingo doztazu hemendik hogei urtera hemendik kanpo jutie? Ezin izango dut hemen bizi.

ALC: Gogoratu galdera ez dela hainbeste ados gauden edo ez perfilek esaten dutenarekin, baizik eta ea errekonozitzen dituzuen edo ez. Ikusten dugunagatik, Julen perfila nahiko ezaguna egiten zaizue. Goazen 2. perfilarekin (2. perfilaren azalpena). Nola ikusten duzue perfil hau? Errekonozitzen duzue gizartean?

0902: Jende askok badeko holako pentsamendua. Baina azkenean, bale garapena egongo da, baina nik uste Gernika ez dagoela holako dekliberik... Garapen hain handixe, hain denbora tarte txikien nahi dabena in eurek nik uste dot ezin dala emon, eta aparte horregaz be bai, lehengo etxebizitzaren arazoa, azkenik bardin-bardin gertatuko da, ze egongo da garapen bat, baina garapen hori ez da izango bertokoarentzat. Kanpoko jenteentzat izango da.

0904: Nik holako perfila ez dot ikusten.

ALC: Ez duzu errekonozitzen perfil hau? Badago iritzi nahiko orokor bat, eskualdea nolabait gainbehera datorrela dioena. Lehen sektorea galdu eta industria asko itxi izan dela. Badago nolabait, pertzepzio bat eskualdea pixkanaka galtzen ari denarena. Ez duzu hala uste?

0904: Bai. Gaztiek hirixetara joan bidie lan bile. Bai. Ez gara geratzen eskualdean lanean gehienak. Edo eskualdean geratzen bazaren, lan baldintzak ez die onak edo ez da luzetarako lana; ematentzue lan tenporala-edo askotan.

0906: Nik uste para nada declive. Zoaz Gernikatik da konturatuten zara dana dala negozioa, dana bihurtzen dala negozio baten.

0903: Esan nahi du fabrikak-edo. Supongo.

0906: Gernika bai izan da eremu bat orain dela urtiek industrialdie bastante potente izan dena, Astilleroagatik eta. Eta zarratu die Dalia eta azoka eta. Baina beste leku askotik be bai asako diru dauz ateraten. Beittu ein bizu ze declive zauzen beituten. Badan jefin eta benefiziorako, edo herrien benefiziorako. Nik uste badagoela beherapen bat, baina dago beherapen bat guretzako, herritarrentzat. Pal rico gero eta gehiago, dana da negozioa.

ALC: Eta uste duzue badagoela sentsazio hori gizartean, beherapen horrena?

0903: Zarratu dabez enpresak, baina beste batzuk igo dabe...

0904: Baina nik ikusteot ekarri dabez kanpoko katiek, Clarel eta holakuek... Eta kanpoko jentiek eitten dau lan. Zoaz berbetan, eta esaeitzue kanpotik etorri direla. Honelako jendeagatik, ez daulez bertoko supermerkatuak edo holan, gu jun bihar gara kanpora. Kanpotik datoz eta gu kanpora goaz.

0912: Ni perfil honekaz ados nau, ez delako eztabaidagarrixe sektore batzuetan deklibie egon dala. Bai, egon da deklibie, baina hori alde batera saihestezina da. Esate baterako, arrantzako sektoreak edo lehen sektoreak gainbheera edukitzea saihestezina da gaur eguneko egoerengatik eta modernidadearengaitik, teknologien aurrerapenengatik. Baina horrek ez deko txarra. Txarra bai bada, ezta? Baina globalizazioa dala ta eztala, kanpotik ekartzen guz gauza asko, eta ezin da konpetitu horrekin egoerarekin. Esate baterako, hemen Txinako fabriketako soldatarik ezin da onartu edo hemen baserriko animaliak haztie-eta, horretan be ezin da konpetitu. Pentsuen prezioen igoerarengatik, argixen igoerengatik eta dena dagoelako gorantz egiten. Ni bai banago ados deklibe bat egon dela sektore horietan, baina hori ezin da saihestu.

0908: Lehenengo sektorean ere bai gauzak ez dauz ondo. Biherra eitzeko ez dago errez. Adibidez, orain dela gutxi pertsona bat suizide in beharra eduki deu, lehen sektorean lan eite eban eta ezin izan deu aurrera atera bere bizixe.

ALC: Zuek gazte bezala, ikusten duzu lan-merkatura inkorporatzeko aukera bezala lehen sektorea?

0903: Super gatxa ikusten dot.

0904: Ez dau irabazirik.

0905: Bizixe itxi bizu hor, benefizio oso txiki batengatik.

0904: Enpresa handietara sartzen zara. Hori ez da...

0908: Lan asko gure gizarte prekarioak die. Beti egon die lan prekarioak. Nik uste dut bi polo dauzela. Edo die lan super prekarioak edo lan super akomodauek. 

ALC: Zeintzuk dira lan super akomodauek?

0908: Super akomodauek be ez.

0909: Hirugarren sektorekoak, funtzionario lanak horiek.

0909: Konparetan bazu lan bat irakasle batena edo garbitzaile batena... Ba bai, ikusten dut aldea..

0912: Lan prekarioari buruz, nik be bai uste dut eta jende asko ados egongo da, Guggenheimen moduko proiektu honek lan prekario asko areagotu egingo dabezala: tabernari-lanak, garbitzaile-lanak lan tenporalak... Hori da beste alde txar bat.

0908: Ostalaritzan eta. Azkenean, egongo da jentie, baina soldata berdina izango da. 

0904: Lan pila bat egin beharko dugu soldata berdinengatik.

0912: Horregaittik esaten dabenien Guggenheimek aberastasun handia ekarriko dauela... Aberastasuna ez da izengo herritarrentzako, pribatuentzako baino.

0904: Imajinatu aparketako be zela izango dan.

0912: Lana egongo da, baina gero zoaz alboko tabernara zerbeza bat hartzezu eta hiru euro eta erdi.

0904: Barkatu, baina ez nau Madrilen.

0912: Eta kontratuak de tres meses en verano. Kontratua badekozu!

ALC: Ados, eskerrik asko. Goazen aurrera. (Hirugarren perfilaren azalpena). Nola ikusten duzue depende hau? Errekonozitzen duzue?

0912: Kontu hau nahiko polarizatzailea danez, gehienak kontra dauz, ezta? Baina badau talde bat be bai alde egon leikena. Esate baterako, Bermion esan dugun VTen kontu hori. Hiru edo lau urte dekozen jaube bat, klaro dagoen moduan, alde egongo da. Zergaitik? Ba jentie ekarriko duelako eta turista mugimendu ekarriko duelako, bere negoziorako onuragarrixe izango dalako.

ALC: Ikusten duzue, nolabait, jende guztia posizionatu dela alde edo kontra?

0904: Txikitatik inportantzixe biosferina jaso dogu eta jendeak badaki inportantea dala. Eta badakixe estrategikoa dala lekue. Ez da ez deuela ardure non den. Hor dau gureta.

ALC: Eta gazteen artean bakarrik esango zenukete?

0904: Ez, orokorrean. Uste dut hemen jaio garenok, eta hemen bizi garenok txikitatik, beti entzungu "Urdaibai zaindu, animaliak zaindu" eta kontrakoa dauz eitzen.

0906: Eta orain dauz kontrakoa esaten.

0905: Super politxe da gauza bat naturala. Zeba ingogu gauza bat artifiziala, naturala politxe badagoen? Ez deko zentzurik bapez.

0904: Azkenean hemen eitzen da zeozergaitzik.

0906: Etxe bat egiteko, adibidez, permisoa bizu, eta edonoiz ezin dozu ein. Eta gero eurek nahi dabena eitzen dabe.

0905: Legiek aldatzen dabez eta posible egiten da proiektua.

0906: Zu zoaz enteretan legeak aldatu dabiezela. Eta halan da be, izango da, kasualitatez ez dotziela ardure lekuek.

0906: Eitzen dabiena eta ematen daben mensajie ez dator bat.

0905: Uste dot benetan lekue ez bajakon inporta, hau jaleo ezan armeko. Ehuneko laurogeiri eztotzo guste, ba obviamente ez dogu eingo leku horretan, ezta?

ALC: Bi perfil geratzen zaizkigu, denbora aldetik azkar joan behar dugulako. 4. perfilaren azalpena. 

0912: Ikusten da.

0905: Badakizu beste etxe bat dekozule, aparte de zeure etxean bizitzen zarela, lan bat eukikozule, zeure aita fabrika batean egiten deula lan eta ahaltzu entxufe...

0908: Ba nik hau perfile ez dot ikusten. Nik ikusten dot jentie alde dauena eta hola. Baina ez laganbezian dagoen jendea.

0909: Langabezian, diru asko ez badaukazu, oso arraroa eiten jat.

0904: Uste dut badagoela alde, pentsaten dauelako honek emango dauela dirue eta lana. Bai ikusten dut, baina beste gauza batzuetan, ez. Hipokrita da.

0901: Nik uste, langileek en general, jefie eta horrek kendute, langileen mailatan, Guggenheimek kalte gehiago ekarriko dituela uste duela. Azkenien berantzako be bere bizitza aurrera ateratie gatxagoa izango da.

ALC: Adibidez, ostalaritzan lanean dabilen langile batentzako?

0901: Nik uste dot berantzako gatxagoa izango dala aurrea ateratie. Hori etxien alkilerra igon eingo jako.

0903: Eta beran soldata berdina izango da.

0904: Horrek pertsoniek igual lana lortuko deu, baina gero alkilerrien bizi bida turista baten etxean, bera izenda hemengoa bizi osoan.

0901: Edo ezin joan inora ezebez eiten.

0907: Uste dot perfilak esaten duela herri txikixek, kontra handixek eta hori dana. Ba nik ez dut ikusten Gernike herri txiki-txiki baten moduan. Pilo bat taberna dauz... Turismoa dau. Ez da behar bat turismo gehiago etortzeko. Gainera, lehenengo eta bigarren sektoreek txarrago dauzela. Nik ez dut ikusten ba ekartzie hirugarren sektoreko gehiau ez deu laguntzen, bakarrik txarrau eiten deu. Lagundu lehenengo eta bigarren sektoreari modu batean. Eta gainera gazteok ez dugu ikusten atraktiboa lana lehenengo eta bigarren sektorean. Zergaitik? Gero eta gehiago ematen daue turismorako ,eta gero eta zerbitzu gehiago eta zerbitzu gehiago bada, non egingo dogu lan? Ba dagoen lekuan. Ganera, museo bat eitenzu... Adibidez, lehen esan deu 1 perfilak edo 2 perfilak edo, igual eitzie museo txikitxu bet, baina hori ez da temie. Museo enorme bat nahi dabie in hemen ez dekola zentzurik gainera... Eta ze eingogu herri txiki bat handi bihurtu eta Bilbo in hemen? Ba ez.

0904: Nik uste dut gizartea dagoela konturatzen zer dabilen pasetan Mundakan. Mundakakoan jun bir diela Bermeora edo urrunago bizitzen. Bermion be bai ezin dela. Eta hemen ikusten dabe, hain proiektu handi bat nahi dabiela ein, Estatu Batuetatik datorren enpresa batetik. Eta ba ez.

ALC: Ados, ikusten dut batzuek joateko presa duzuela, bukatuko dugu. (Azken perfilaren azalpena egiten da). Nola ikusten dituzue?

0908: Nik ikusten dut mundu osoan eta Euskal Herrian asako note da joera politikoa edo jentie informatua egotea. Ez dakit ulertu den. Jentie super despolitizaute dau. Jendeak ez daki edo se la pela, edo uste du Guggenheim bat ez dela izango arazoa, ze ez daki ze erantzun eukiko dauzen moseo batek gure herrixen. Eta ez dakit zelan azaldu, ze nik beste adibide batzuk dekotez buruen...

ALC: Uste duzu adibidez, nolabait falta dela "me la pela" hori ordezkatuko duen beste perfil bat?

0908: Gehienak.

ALC: Gazteen artean edo orokorrean?

0908: Bai. Ez bakarrik Guggenheimegaz, ikasleen arazoakaz, klase langileagaz... Ikusten dabe herrixek iten dabenak burgesari se la va a pelar, ez dabela eukiko erantzunik. Jendea ez da antolatute. Gauz gutxi batzuk eiten, herri oso batek egin beharko ebana, eta gero hori pasetan da, gitxi batzuk egiten dabe herri oso batek ein biherko bana, eta gainera horrek gitxik lortu nahi dabiena ez dabenien lortzen kritika egiten dabe. Institutuan zoaz edozein hitzaldi edo ez dakit zer emoten, eta bakarrik antolatuten dabe bi pertsonak edo hiruk. Gero igual hitzaldira ez doa jente asko eta "pa que voy a ir si no va nadie".

ALC: Proposatuko zenukete beste perfil bat izatea "me la pela" hori?

0904: Más que "me la pela", uste dot jentiek pentsetan dauela bere hitzek ez dauela balio. Konfiantza faltie norberana, ze zuk bakarrik ez dozu ingo ezebez, baina danok batera klaro eitzegule. Pertsona bakar batek ez deu egingo bakarrik, eta orduan, errazagoa da pasatzea.

0903: Orain arte, helduen partetik ginen,"estos que van a decir".

0904: Generación de cristal. Cristal, que se rompe como un plato. Pues, no.

0903: Que no nos toman en serio.

0904: Como si fueramos demasiado crios.

0903: Seriotasun falta edo.

0904: Nik hemen lehelengo perfilen barruan ikusten dot. Ikusi dogu kasu diferenteetan bai batzen direla igual firmak edo protestak. Bai, hor dagoz. Mahaixen gainean dagoz. Ez dira kontuan hartzen. Boterea dekonak boterea deko.

ALC: Inporta ez bazaizue, bi minututan, joan aurretik, entzun duzuen guztiarekin ea zer iruditu zaizuen saioa eta zerekin geratzen zareten esaterik bai? Edo beste ekarpen orokorren bat. Erronda bat egingo dugu.

0901: Niri beharrezkoa iruditzen jata eta sobre todo jendeak gero eta parte-hartze gehiago izatea. Gero eta mugimendu handiagoa izatea.

0902: Niri oso interesgarria iruditu jat. Uste dut gehixau zabaldu bidan mezua dala. Azkenean, danori afektetazkun gauza bat da, eta guk ez badugun eiten, ezin dugu itxaron kanpokoak eitie. Ze ez dabe eingo.

0903: Bardina. Azkenean, honek saiuek erakutsi dozkue opiniño ezberdinek dauzenak. Beharrezkue.

0904: Beharrezkoa izango zan jende guztia egotea. Izetie hau denontzako.

0905: Bai, uste dut garrantzitsua dala, ze azkenien gauzak honek ez dozu emoten klasien. Ein biherko zan, inor ez errekreora eta honetara. Garrantzitsua da eta jentiek paso eiten deu. Igual que de politica, igual que de todo.

0906: Nik gehituko neuan, institutuak eman biherko ebala erraztasun gehiago, ze ezagutzen dut jendea klase inportanteak ezin dabilea galdu.

0904: Azken hilabeteetan beste gai batzuen inguruan ein dot gehixau berba, beste borroka batzuen inguruan. Eta berriro egotie Guggenheimen gaixe hementxe, kosta ein jate berriro aurrean jartzea.

0909: Jende asko dagoela que se la pela. Ni pertsonalki naz ebai pertsona bat ez dala eon oso informeta. Bakoitzak bere aldetik jarri behar dau apur bat gehiago informatzeko.

0910: Nik Guggenheimen kontrako familia bat euki dot. Nire familia osoak lehen sektorearekin zerikusixe euki deu eta azkenengo urteetan, nahiz eta nire aitite eta amamak lehen sektorean lan euki, dekotez gurasoak industria munduan sartu behar izen dienak lan eiten edo irakasle moduan sartu behar izan direnak ikusi dabelako ez dauela etorkizunik. Eta azkenean, hori ikusten dot, nik egixa esan, nik nahitena itxeko hemen aukerak badekotez, baina sartzen badidate hemen derrepente Guggenheim bat eta dana turistentzat deitzen badaben, ba aukera horrek asko murrizten die eta behartuta izango naz hemendik kanpora bizitzen joateko.

ALC: Eta zuk ikusten duzu zeure burua lehen sektorean?

0910: Bai, baina hobbie moduen, ez dut ikusten lan munduen.

0911: Niri oso interesgarri iruditu jat. Ez naz izan informazio gehien eduki duen pertsona, baina nahiz eta ez eukin informazio larregi, uste dot oso inportantea dala holako gauzetara etortie. Eta esan dudan moduan, eztozkue emoten erraztasunik etortzeko. Adibidez, nik euki dotez andereñoak "ez dakit zertarako eiten dozuen greba, ez da ezer aldatuko". Nik uste dot arazoan parte dala. Ez badozu ezer eiten, ez da ezer aldatuko. Gero esaten dabe "Bai, ni kontra nago", baina ez duzu ezer eitzen, orduan ez zauz kontra. Andereñoek ez dabe bape laguntzen: "ez zara etorri, greba einzu, ez dotzut ezer azaltzen, eta zuk zure etxean ikasi biozu". Ba ez zauz laguntzen. Eta adibidez, nire pena asko emotezte jentie ez etortzie, ze oso gauza inportantie da. Pilo bat greba in diz, poli bat manifa in diz. Baina gero jentie ez etortzie edo etortzeko aukera ez emotie, demostratuten dau esan eiten dabela baina ez dabela ezer eiten.

0910: Badago jentie hemen oso gauza interesgarrixek esango ebazela, eta ezin izan dabie etorri.